Kwas foliowy – dlaczego jest tak ważny w czasie ciąży?

fot. lanak/pl.123rf.com

O pozytywnym wpływie kwasu foliowego (witaminy B9) na zdrowie człowieka można by mówić bez końca. Witamina ta reguluje wzrost komórek organizmu, uczestniczy w tworzeniu czerwonych krwinek i syntezie DNA. To nie wszystko.

Poza tym wpływa bardzo korzystnie na nastrój. Ze względu na swoje właściwości kwas foliowy jest szczególnie ważny dla kobiet w ciąży oraz kobiet, które ją planują. Dlaczego?

Odpowiednia ilość folianów w trakcie ciąży warunkuje prawidłowy rozwój dziecka

Zaś ich niedobór wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia u niego wad cewy nerwowej, rozszczepu wargi czy podniebienia. Niski kwas foliowy w organizmie matki sprzyja również poronieniom i innym patologiom w czasie ciąży. Niestety przyszła mama nie jest w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania na kwas foliowy wyłącznie za pomocą diety. Musi wspomagać się suplementami.

Warto też wspomnieć, że wady cewy nerwowej to wady powstające na samym początku ciąży – podczas pierwszych 4 tygodni jej trwania. Już wtedy dziecko powinno mieć zapewnioną odpowiednią ilość kwasu foliowego. Tymczasem większość ciąż rozpoznaje się nie wcześniej niż w 5-6 tygodniu. Rozpoczynając suplementację kwasem foliowym na tym etapie ciąży, możemy więc nie ochronić dziecka przed wspomnianymi nieprawidłowościami. Z tego powodu kwas foliowy powinny profilaktycznie przyjmować wszystkie kobiety aktywne seksualnie.

Zbyt niski poziom kwasu foliowego – niebezpieczny nie tylko dla dziecka

Niedobór kwasu foliowego w organizmie może automatycznie podnieść poziom homocysteiny. Jest to substancja, która działa bardzo „toksycznie” na naczynia krwionośne, konkretnie uszkadza ich ścianki. W efekcie tworzy się stan zapalny, który sprzyja nadciśnieniu, miażdżycy, zakrzepicy, czyli innymi słowy sprzyja chorobom układu krążenia. Wysoki poziom homocysteiny we krwi może doprowadzić również do poronienia. Nadmiar homocysteiny da się „zbić” właśnie poprzez suplementację kwasem foliowym – oczywiście odpowiednim – oraz witaminą B12.

Zwykły kwas foliowy? Nie dla każdej kobiety!

Większość kobiet, gdy tylko dowiaduje się o ciąży, sięga po dostępne w aptekach preparaty z kwasem foliowym. Ważny będzie jednak nie tylko moment przyjęcia suplementu, ale również jego rodzaj. Bo niestety nie dla wszystkich przyszłych mam obecna w nich witamina B9 będzie odpowiednia. Kwas foliowy, zarówno ten dostępny w suplementach, jak i w pożywieniu, musi przejść w organizmie cały szereg skomplikowanych reakcji – aby z formy nieaktywnej przekształcić się w aktywną, łatwo wchłanianą. Trzeba jednak zaznaczyć, że statystycznie nawet 50% kobiet w Polsce ma obniżoną aktywność enzymu MTHFR – czyli enzymu, który uczestniczy w procesie tego przekształcania. U kobiet tych zwykły kwas foliowy będzie wchłaniał się o wiele gorzej, co może zaskutkować jego niedoborem. Z czego wynika obniżenie aktywności enzymu? Jest to związane z obecnością wariantów, inaczej polimorfizmów, C677T i/oraz A1298C genu MTHFR (potocznie mutacja genu MTHFR).

W przypadku kobiet posiadających te warianty zaleca się suplementację aktywnymi folianami. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników w rekomendacjach z 2017 roku podkreśla, że u kobiet z wariantami C667T i A1298C genu MTHFR skuteczniejsza jest suplementacja aktywnymi folianami niż zwykłym kwasem foliowym.

Wyniki przeprowadzonych badań w populacji nieciężarnych kobiet nosicielek różnych genotypów MTHFR pokazały, iż aktywne formy folianów wpływały na wzrost stężenia folianów w osoczu znacząco bardziej niż kwas foliowy [1].

Czy jestem nosicielką wariantów C677T i/oraz A1298C genu MTHFR? Odpowie badanie genetyczne

Wynik badania DNA wykaże, czy jesteśmy nosicielkami wspomnianych wariantów genetycznych. Jeśli okaże się, że tak, warto wtedy sięgnąć po dodatkowe badania, np. oznaczyć stężenie kwasu foliowego w organizmie albo sprawdzić poziom homocysteiny. Badanie genetyczne jest więc dla nas przede wszystkim wskazówką, co do kierunku dalszego postępowania. Robiąc badanie genetyczne, dowiemy się m.in., czy lekarz powinien rozważyć wprowadzenie suplementacji aktywnymi formami kwasu foliowego – tak aby zapewnić dziecku odpowiednią ilość tej witaminy i zmniejszyć ryzyko wstąpienia u niego wad cewy nerwowej, a u nas chorób serca i innych powikłań wynikających z niedoboru kwasu foliowego.

Źródła:

[1] D. Bomba-Opoń, L. Hirnle, J. Kalinka, A. Seremak-Mrozikiewicz: Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2017 tom 2, nr 5, s. 213.

Autor: Badaniaprenatalne.pl

Przeczytaj także

Dodaj komentarz